| Sığır Besisinde Beslenme Dengesi |
 |
| Yemlerin İşkembedeki Konumları |
 |
| Sığırlarda Mide Kapasiteleri (Litre) |
| |
Rumen (İşkembe) |
Retikulum (Börkenek) |
Omasum (Kırkbayır) |
Abomasum (Şirden) |
| Sığır |
150 |
8 |
11 |
15 |
| Koyun |
12 |
1,5 |
1 |
3 - 4,5 |
|
| İşkembenin Fizyolojik Özellikleri |
| 1. | Sindirim sisteminin en büyük bölmesidir |
| 2. | Ortamda oksijen yok |
| 3. | Sıcaklık : 39 C |
| 4. | pH : 6.5 |
| 5. | Karbondioksit (CO2) ve Metan (CH4) gazları |
| 6. | Asetik, propiyonik ve bütirik asitler oluşmaktadır |
| 7. | Mikroorganizmalar yaşamaktadır |
|
| Rumen (İşkembe) Gazları |
| Besin Maddelerinin İşkembede Mikrobiyal Sindirimi Sonucu Rumen Gazları Oluşmaktadır |
Bu gazların oranları :
CO2 : %65
CH4 : %27
N : %7
İz miktarda (O2, H2, H2S)
Yetişkin bir süt ineğinin rumeninde saatte 30-50 litre (günde 600-1200 litre) rumen gazı üretilmektedir |
| Rumen (İşkembe) Mikroorganizmaları |
Rumende büyük miktarda mikroorganizma populasyonu bulunmaktadır (Günde 3-7 kg taze kitle)
Rumende Bakteri, Protozoa, Fungus bulunmaktadır.
1. Rumende yaşayan yaklaşık 200 bakteri ve 100 protozoa türü vardır.
2. Her ml rumen sıvısında 109-11 bakteri; 105-6 protozoa ve 106-7 fungus bulunmaktadır.
3. Rumen bakterileri proteinleri parçalayanlar (proteolitik), selülozu parçalayanlar (selülolitik), nişastayı parçalayanlar (amilolitik), yağları parçalayanlar (lipolitik) olarak gruplanmaktadır.
|
| Besi Verimini Etkileyen Dört (4) Faktör |
  |
| 32 Besin Maddesi |
| Yetersiz Tüketim |
: |
Eksiklik Belirtisi |
| Aşırı Tüketim |
: |
Toksik Etki |
| Dengeli Tüketim |
: |
Verime Uygun |
|
 |
Besin maddlerinden bazıları vücutta yapı taşı olarak iş görür
Bazıları enerji kaynağı olarak iş görür
Bazıları da hayati fonksiyonları düzenleyen anahtarlar olarak görev yapar
|
|
| Beside Kullanılabilecek Bazı Yem Hammaddeleri |
| Yemler |
Ham Protein
(g/kg) |
Metabolik Enerji
(kcal/kg) |
| Mısır |
100 |
3.000 |
| Arpa |
110 |
2.800 |
| Buğday |
120 |
2.900 |
| Kepek |
140 |
2.400 |
| Pamuk Tohumu Küspesi (PTK) |
300 |
2.400 |
| Ayçiçeği Tohumu Küspesi (ATK) |
280 |
2.300 |
| Yonca Kuru Otu |
150 |
1.700 |
| Çayır Kuru Otu |
100 |
1.600 |
| Mısır Silahı (%30 KM) |
25 |
600 |
| Buğday Samanı |
23 |
1.500 |
|
| Şeker Pancarı Posasının Besin Madde İçeriği (%) |
| Besin Maddeleri
| Yaş (Taze) |
Silolanmış (Silaj) |
Kurutulmuş |
| Kuru Madde |
12,0 |
16,0 |
92,00 |
| Organik Madde |
11,0 |
14,7 |
84,0 |
| Ham Protein |
1,0 |
1,4 |
9,0 |
| Ham Yağ |
0,2 |
0,4 |
1,4 |
| Ham Selüloz |
2,9 |
4,0 |
23,0 |
| N.siz Öz Maddeler (Şeker & Nişasta) |
6,9 |
8,9 |
50,6 |
| Ham Kül (Mineraller) |
1,0 |
1,3 |
8,0 |
| Metabolik Enerji (kcal/kg) |
330 |
450 |
2.700 |
|
| Besi Sığırlarında Ülkelere Göre Ortalama Karkas Ağırlıkları |
| Belçika |
407 kg |
| Fransa |
359 kg |
| Almanya |
317 kg |
| İngiltere |
306 kg |
| İtalya |
291 kg |
| İspanya |
262 kg |
| Türkiye |
213 kg (Sığır) |
| Türkiye |
17,4 kg (Küçükbaş) |
|
| Başarılı Sığır Besisinde Ölçümler |
| Yemden Yararlanma: 1 kg canlı ağırlık artışı için tüketilen yem miktarı. Yem miktarı kuru madde cinsinden verilmelidir. |
| Günlük Canlı Ağırlık Artışı: Besi hayvanlarının belirli aralıklarla tartılması sonrası bulunan ağırlığın besi süresine bölünmesiyle bulunur. |
| Besi Başı Canlı Ağırlığı: Besiye başlamadan hayvanların canlı ağılığının (12 saat AÇ) tartılması. |
| Besi Sonu Canlı Ağırlığı: Besinin sonunda hayvanların aç (12 saat) canlı ağırlığının tartılması. |
| Karkas Ağırlığı: Kesimden sonra baş, deri, iç organlar ve ayaklar çıktıktan sonraki ağırlık. Besi başarılı ise karkas ağırlığı yüksektir. |
| Karkas Randımanı (%): Kesim öncesi canlı ağırlığın karkas ağırlığa oranıdır.Besi başarılı ise karkas randımanı yüksektir. |
| Besi Şekilleri |
| Gelişmekte olan besi hayvanlarında et üretimi BÜYÜME olayından yararlanılarak gerçekleştirilmektedir. Büyüme çağında olan ve genç hayvanlarla yapılan besiye PROTEİN BESİSİ (Et Besisi) denir. |
| Yaşlı ve gelişmesini tamamlamış olan besi hayvanlarında canlı ağırlık artışı YAĞDAN oluşmaktadır. Yaşlı hayvanlarla yapılan besiye YAĞ BESİSİ (Semirtme Besisi) denir. |
1. Entansif (Yoğun) Besi |
| 2. Ekstansif (Yaygın) Besi |
Besi Süresine Göre Sınıflandırma |
| 1. Kısa Süreli Besi |
| 2. Orta Süreli Besi |
| 3. Uzun Süreli Besi |
| Besi Performansını Etkileyen Faktörler |
| 1. Irk |
| 2. Yaş |
| 3. Besi Başı Ağırlığı |
| 4. Cinsiyet (%10 Fark) |
| 5. Kondüsyon (Beden Yapısı) |
| 6. Çevre Faktörleri (Barınak) |
|
 |
|
| Beside Barınak Şartlarının Verim Düzeyine Etkisi |
| Ahır Şartları |
Gelir Kaybı |
| 1. Havalandırma |
%5 - %10 |
| 2. Sulama |
%5 - %10 |
| 3. Aydınlatma |
%5 - %10 |
| 4. Serbest Dolaşım ve Hijyen |
%5 - %10 |
| 5. Solunum Yolu ve Diğer Hastalıklar |
%10 - %20 |
| Toplam Kayıp |
%30 - %60 |
|
| Açık Sistem Sığır Besisi |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| Yarı Açık Sistem Sığır Besisi |
 |
| Beside Yapılacak Ölçümler |
| 1. Hayvanların besi başı canlı ağırlığı tespit edilmelidir. |
| 2. Hayvanların besi sonu canlı ağırlığı tespit edilmelidir. |
| 3. Günlük canlı ağırlık artışı saptanmalıdır. |
4. Bu amaçla ya terazi alınmalı ya da göğüs çevresi üzerinden ağırlıklar tahmin edilmelidir.
|
|
Hayvanın Göğüs Çevresi, cm
|
Hayvanın Canlı Ağırlığı, kg
|
|
106
|
107
|
|
107
|
110
|
|
108
|
113
|
|
109
|
116
|
|
110
|
119
|
|
111
|
122
|
|
112
|
125
|
|
113
|
128
|
|
114
|
131
|
|
115
|
135
|
|
116
|
138
|
|
117
|
140
|
|
118
|
143
|
|
119
|
146
|
|
120
|
150
|
|
121
|
154
|
|
122
|
158
|
|
123
|
162
|
|
124
|
166
|
|
125
|
170
|
|
126
|
174
|
|
127
|
178
|
|
128
|
182
|
|
129
|
186
|
|
130
|
190
|
|
131
|
194
|
|
132
|
198
|
|
133
|
202
|
|
134
|
206
|
|
135
|
210
|
|
136
|
215
|
|
137
|
220
|
|
138
|
225
|
|
139
|
230
|
|
140
|
235
|
|
141
|
240
|
|
142
|
243
|
|
143
|
246
|
|
144
|
247
|
|
145
|
248
|
|
Hayvanın Göğüs Çevresi, cm
|
Hayvanın Canlı Ağırlığı, kg
|
|
Normal Besili
|
İyi Besili
|
|
146
|
249
|
268
|
|
147
|
253
|
273
|
|
148
|
257
|
279
|
|
149
|
264
|
265
|
|
150
|
272
|
291
|
|
151
|
276
|
296
|
|
152
|
280
|
308
|
|
153
|
290
|
313
|
|
154
|
296
|
320
|
|
155
|
303
|
328
|
|
156
|
308
|
333
|
|
157
|
314
|
340
|
|
158
|
320
|
345
|
|
159
|
325
|
349
|
|
160
|
330
|
356
|
|
161
|
335
|
361
|
|
162
|
340
|
367
|
|
163
|
346
|
675
|
|
164
|
358
|
385
|
|
165
|
364
|
393
|
|
166
|
370
|
359
|
|
167
|
378
|
408
|
|
168
|
384
|
414
|
|
169
|
390
|
421
|
|
170
|
400
|
432
|
|
171
|
408
|
440
|
|
172
|
414
|
446
|
|
173
|
420
|
453
|
|
174
|
426
|
460
|
|
175
|
432
|
466
|
|
176
|
438
|
473
|
|
177
|
447
|
482
|
|
178
|
457
|
493
|
|
179
|
466
|
503
|
|
180
|
475
|
510
|
|
181
|
480
|
518
|
|
182
|
487
|
525
|
|
183
|
496
|
535
|
|
184
|
504
|
544
|
|
185
|
512
|
553
|
|
186
|
520
|
561
|
|
187
|
530
|
572
|
|
188
|
540
|
583
|
|
189
|
551
|
595
|
|
190
|
560
|
607
|
|
191
|
558
|
618
|
|
192
|
578
|
624
|
|
193
|
587
|
634
|
|
194
|
599
|
647
|
|
195
|
608
|
655
|
|
196
|
613
|
662
|
|
197
|
621
|
671
|
|
198
|
630
|
680
|
|
199
|
640
|
691
|
|
200
|
649
|
701
|
|
201
|
658
|
710
|
|
202
|
669
|
720
|
|
203
|
680
|
734
|
|
204
|
690
|
745
|
|
205
|
702
|
758
|
|
206
|
710
|
767
|
|
207
|
720
|
779
|
|
208
|
730
|
759
|
|
209
|
742
|
800
|
|
210
|
750
|
810
|
|
211
|
759
|
819
|
|
| Besi Danasının Bir Günü |
| Dinlenme |
: |
12 - 14 Saat/Gün |
| Beslenme |
: |
Yaklaşık 20 Öğünde 8 - 10 Saat |
| Geviş |
: |
Yaklaşık 8 Saat |
| Salya |
: |
80 - 120 Lt/Gün |
| Çiğneme |
: |
20 - 40 Bin Çiğneme |
|
| İşkembe Fermantasyonu : 24 Saat/Gün |
| Beside Büyüme Eğrisi |
 |
| Beside Vücudun Kimyasal Bileşimi |
| 1. Yaş ilerledikçe canlı ağırlık artışı azalır. |
| 2. Yaş ilerledikçe vücuttaki su oranı aralır. |
| 3. Yaş ilerledikçe vücuttaki yağ oranı artar. |
| 4. Yaş ilerledikçe vücuttaki protein oranında fazla değişim olmaz. |
| 5. Yaş ilerledikçe vücudun mineral oranı değişmez. |
| Beside Vücudun Enerji İçeriği |
| Besi başında, genç hayvanlarda 1 kg vücut ağırlığı 2.000 kcal enerji içerirken, |
| Besi sonunda, 1 kg vücut ağırlığı 4.000 kcal enerji içermektedir. |
| Telafi Edici Büyüme |
| 1. Büyüme çağında, yetersiz beslenen hayvanlar, kendi yaş grubundaki hayvanların canlı ağırlığına çok kısa sürede ulaşırlar. |
| 2. Bu dönemde günlük canlı ağırlık artışı çok yüksek olur. Özellikle mer’a besisi sonrası yoğun yem besisi yapıldığında hızlı ağırlık artışı sağlanır. Ancak bu kısa sürer. |
| Beside İskelet, Kas ve Yağ Gelişimi |
| 1. Büyüme çağında, önce İSKELET DOKU, sonra KAS DOKU gelişmektedir. |
| 2. Bu dönemde sentezlenen YAĞ kas lifleri arasına dağıldığından (Mozaik Yağ) üretilen etin lezzeti ve kalitesi artmaktadır. |
 |
 |
| Sığır Karkasında MLD (Musculus Longissumus Dorsi) Alanı |
 |
| Beside Vücut Yağ Deposunun Gelişimi |
 |
| Besi Sığırlarının Su İhtiyacı |
| Çevre Sıcaklığı (Derece) |
| C.A. (kg) |
5 |
10 |
15 |
20 |
25 |
30 |
| Su Tüketimi (Litre) |
| 275 |
22 |
24 |
28 |
33 |
38 |
54 |
| 350 |
28 |
30 |
35 |
40 |
47 |
65 |
| 450 |
33 |
36 |
41 |
48 |
55 |
77 |
|
| Besi Sığırlarında Yem Tüketimini Etkileyen Faktörler |
| Hayvan Faktörü |
| Yem Faktörü |
| Çevre Faktörü |
|
|
 |
|
| Besi Sığırlarının Ortalama Kurumadde Tüketimleri |
| Canlı Ağırlık (kg) |
Ortalama Kuru Madde Tüketimi (kg/gün) |
KM Tüketiminde Varyasyon (kg/gün) |
| 150 |
3,5 |
3,2 - 4,0 |
| 200 |
4,7 |
4,3 - 5,0 |
| 250 |
5,7 |
5,3 - 6,0 |
| 300 |
6,4 |
5,9 - 7,0 |
| 350 |
7,1 |
6,6 - 8,0 |
| 400 |
7,7 |
7,0 - 8,5 |
| 450 |
8,2 |
7,6 - 9,1 |
| 500 |
8,7 |
8,0 - 9,5 |
| 550 |
9,1 |
8,4 - 10,0 |
| 600 |
9,5 |
8,7 - 10,5 |
| 650 |
9,7 |
8,9 - 11,0 |
|
| Yem (Kuru Madde Tüketimi) İle Canlı Ağırlık Artışı Arasındaki İlişki |
 |
| Besi Sığırlarının Protein ve Enerji İhtiyacı |
|
Canlı Ağırlık (kg) |
Canlı Ağırlık Artışı (g/gün) |
|
800 g/gün |
1.000 g/gün |
1.200 g/gün |
1.400 g/gün |
|
M.Enerji kcal/kg |
H.Protein g/gün |
M.Enerji kcal/kg |
H.Protein g/gün |
M.Enerji kcal/kg |
H.Protein g/gün |
m.Enerji kcal/kg |
H.Protein g/gün |
| 150 - 200
|
9.400
|
520
|
10.600
|
590
|
-
|
-
|
-
|
-
|
| 200 - 250
|
10.980
|
590
|
12.200
|
650
|
13.600
|
730
|
-
|
-
|
| 250 - 300
|
12.500
|
650
|
13.900
|
720
|
15.500
|
800
|
17.300
|
900
|
| 300 - 350
|
14.200
|
710
|
15.800
|
790
|
17.700
|
880
|
19.800
|
980
|
| 350 - 400
|
15.900
|
760
|
17.700
|
850
|
20.000
|
960
|
22.600
|
1.080
|
| 400 - 450
|
17.600
|
810
|
19.800
|
920
|
22.500
|
1.040
|
-
|
-
|
| 450 - 500
|
19.300
|
860
|
22.000
|
980
|
25.300
|
1.130
|
-
|
-
|
| 500 - 550 |
21.200 |
900 |
24.400 |
1.040 |
- |
- |
- |
- |
|
| Besi Sığırlarının Mineral İhtiyacı |
|
Canlı Ağırlık, kg
|
GCAA,
|
Günlük Mineral Madde Gereksinimleri, g/gün
|
|
g/gün |
P
|
Ca
|
Mg
|
K
|
Na
|
Cl
|
|
100
|
500
|
8
|
13
|
1,0
|
8,0
|
3,0
|
3,5
|
|
700
|
10
|
17
|
1,0
|
|
1000
|
13
|
24
|
1,3
|
|
1200
|
16
|
28
|
1,7
|
|
1400
|
18
|
33
|
1,7
|
|
200
|
500
|
11
|
18
|
2,0
|
14,0
|
5,0
|
6,0
|
|
700
|
13
|
23
|
2,0
|
|
1000
|
16
|
30
|
2,4
|
|
1200
|
18
|
35
|
2,9
|
|
1400
|
20
|
40
|
2,9
|
|
300
|
0
|
12
|
11
|
3,6
|
20,0
|
6,5
|
8,5
|
|
300
|
15
|
20
|
3,6
|
|
500
|
17
|
24
|
3,6 |
|
700
|
19
|
29
|
3,6 |
|
1000
|
22
|
37
|
4,2
|
|
1200
|
25
|
42
|
4,8
|
|
1400
|
28
|
47
|
4,8
|
|
400
|
0
|
18
|
16
|
5,0
|
26,0
|
8,0
|
11,0
|
|
300
|
21
|
25
|
5,0
|
|
500
|
24
|
30
|
5,0 |
|
700
|
27
|
36
|
5,0 |
|
1000
|
31
|
45
|
6,2
|
|
1200
|
34
|
50
|
7,0
|
|
1400
|
36
|
56
|
7,0
|
|
500
|
0
|
23
|
22
|
6,5
|
32,0
|
9,0
|
14,0
|
|
300
|
26
|
33
|
6,5
|
|
500
|
29
|
39
|
6,5 |
|
700
|
31
|
46
|
6,5 |
|
1000
|
35
|
55
|
7,4
|
|
1200
|
38
|
61
|
8,2
|
|
1400
|
40
|
68
|
8,2
|
|
600
|
0
|
27
|
31
|
7,5
|
38,0
|
12,0
|
18,0
|
|
300
|
30
|
40
|
7,5
|
|
500
|
32
|
45
|
7,5 |
|
700
|
34
|
51
|
7,5 |
|
1000
|
36
|
59
|
8,5
|
|
1200
|
39
|
65
|
9,5
|
|
1400
|
39
|
66
|
9,5
|
|
| Entansif Yoğun Besi |
| Özellikler |
1. Yoğun-karma yem miktarı fazladır.
2. Kaba yem oranı düşüktür.
3. Günlük canlı ağırlık artışı yüksektir.
4. Besi süresi kısadır.
5. Hayvanlarda 'Asidoz' riski vardır.
|
| Kontrollü Besi Denemesi Limozin ve Piedmont |
 |
|
ÖZELLİK
|
IRKLAR (Besi süresi 280 gün)
|
|
SİYAH ALACA
|
SİYAH ALACA X PİEDMONT MELEZİ
|
SİYAH ALACA X LİMOZİN MELEZİ
|
|
Deneme başı, kg
|
204
|
220
|
195
|
|
Deneme sonu, kg
|
501
|
519
|
488
|
|
Canlı ağırlık artışı, g
|
1060
|
1066
|
1044
|
|
Karkas randımanı, sıcak (%)
|
57.1
|
61.1
|
60.1
|
|
Karkas randımanı, soğuk (%)
|
56.5
|
60.2
|
59.4
|
|
Toplam besi yemi tüketimi,kg
|
2089
|
2063
|
2013
|
|
Günlük besi yemi tüketimi,kg
|
Tem.46
|
Tem.37
|
Tem.19
|
|
Kuru madde tüketimi, kg/gün
|
Haz.77
|
Haz.69
|
Haz.53
|
|
Protein tüketimi, g/gün
|
1110
|
1100
|
1070
|
|
Enerji Tüketimi
|
18.757
|
18.551
|
18.404
|
|
Kcal ME/kg CAA
|
|
| Saha Koşullarında Farklı Irkları Besi Performansları Üzerine Bir Araştırma (688 Adet Dana) |
|
|
Irklar
|
Hayvan sayısı
|
Ortalama Besi Başı Ağırlığı (kg)
|
|
SİYAH ALACA
|
460
|
270
|
|
MONTAFON
|
137
|
263
|
|
SİMMENTAL
|
11
|
256
|
|
MELEZ (SA, M, S)
|
57
|
264
|
|
YERLİ
|
23
|
263
|
|
| Besi Dönemlerinde Rasyonlar |
|
|
|
I. DÖNEM
|
II. DÖNEM
|
III. DÖNEM
|
IV. DÖNEM
|
|
Yemler
|
250-320 kg
|
320-400 kg
|
400-500 kg
|
500-650 kg
|
|
Besi yemi, kg
|
3,7
|
5,7
|
7,5
|
8,5
|
|
B.samanı (kg)
|
0,5
|
0,5
|
0,6
|
0,8
|
|
Yulaf kuru otu (kg)
|
0,5
|
0,5
|
0,5
|
0,5
|
|
Mısır silajı (kg)
|
7,0
|
6,0
|
4,5
|
4,0
|
|
Ham protein (%)
|
13,0
|
12,0
|
12,0
|
12,0
|
|
ME, kcal /kg
|
2.500
|
2.730
|
2.800
|
2.810
|
|
Irklar
|
Hayvan sayısı
|
Ortalama Besi Sonu Canlı Ağırlıkları (kg)
|
|
SİYAH ALACA
|
460
|
554.7
|
|
SİYAH ALACA MELEZİ
|
25
|
546.5
|
|
MONTAFON
|
137
|
547.5
|
|
MONTAFON MELEZİ
|
26
|
547.5
|
|
SİMMENTAL
|
11
|
565.4
|
|
SİMMENTAL MELEZİ
|
6
|
559.4
|
|
YERLİ
|
23
|
523.8
|
|
|
|
|
|
Besi Başı Ağırlığı, kg
|
Hayvan sayısı
|
Ortalama Besi Sonu Canlı Ağırlıkları (kg)
|
|
<200
|
30
|
498.6
|
|
200-229
|
112
|
518.0
|
|
230-259
|
179
|
539.9
|
|
260-289
|
163
|
561.1
|
|
290-329
|
104
|
557.7
|
|
330-359
|
60
|
568.8
|
|
>359
|
40
|
600.8
|
|
Besi süresi (gün)
|
|
|
|
< 210
|
89
|
543.1
|
|
210-239
|
229
|
549.5
|
|
240-269
|
325
|
553.8
|
|
>270
|
45
|
550.8
|
|
Irklar
|
Hayvan sayısı
|
Ortalama Canlı Ağırlık Artışı, (kg/gün)
|
|
SİYAH ALACA
|
460
|
1,17
|
|
SİYAH ALACA MELEZİ
|
25
|
1,15
|
|
MONTAFON
|
137
|
1,15
|
|
MONTAFON MELEZİ
|
26
|
1,14
|
|
SİMMENTAL
|
11
|
1,25
|
|
SİMMENTAL MELEZİ
|
6
|
1,20
|
|
YERLİ
|
23
|
1,07
|
|
| Karbonhidrat Sindirim Hızları |
 |
| İşkemba Papillaları |
 |
| Sindirim Sisteminde Asitlik Durumu |
 |
| Kaba Yoğun Yem Oranı ve Rumen pH'sı |
 |
| Rumen Asidozu |
 |
| Asidozun Yem Tüketimine Etkileri |
 |
| Ekstansif (Yavaş) Sığır Besisi |
1. Kaba yem (silaj, kuruot,saman) yem miktarı oldukça fazla kullanılır
2. Kesif-yoğun yem oranı düşüktür
3. Günlük canlı ağırlık artışı düşüktür
4. Besi süresi uzundur
5. Hayvanlarda ‘Asidoz’ riski yoktur
|
| Beside Silaj Kullanımı |
 |
Mısır Silajı ve Besi Yemi ile Yemleme Planı (1.000 g/gün)
|
Canlı Ağırlık,
|
Mısır Silajı, % 25-30 KM
|
Mısır Silajı, % 30-35 KM
|
|
Kg |
Verilecek Yem Miktarı, kg/gün
|
Verilecek Yem Miktarı, kg/gün
|
|
|
Mısır Silajı
|
Besi Yemi
|
Mısır Silajı
|
Besi Yemi
|
|
150 – 200
|
8
|
2
|
7
|
2
|
|
200 – 250
|
11
|
2
|
10
|
2
|
|
250 – 300
|
13
|
3
|
12
|
3
|
|
300 – 350
|
16
|
3
|
14
|
3
|
|
350 – 400
|
18
|
4
|
16
|
4
|
|
400 – 450
|
21
|
4
|
18
|
4
|
|
450 – 500
|
23
|
5
|
20
|
5
|
|
500 – 550
|
25
|
5
|
22
|
5
|
|
| Beslenmenin Et Yağ Oranına Etkisi |
| Son yıllarda, gerek doktorlar ve gerekse diyet uzmanlarınca insan sağlığı açısından (Kalp-Damar rahatsızlığı) tüketilen etlerle vücuda alınan aşırı yağa dikkat çekilmekte ve yağ oranı düşük etlerin tüketilmesi önerilmektedir. |
 |
|
Tüketilen hayvansal yağlarla birlikte vücuda yağda eriyen vitaminler (A, D, E ve K) ve esensiyel yağ asitleri (linoleik, linolenik ve arakhidonik asit) alınmaktadır.
Bu nedenle, tüketilen ette belli oranda yağın bulunması beslenme fizyolojisi ve lezzet açısından gerekmektedir.
|
 |
|
Yapılan besi çalışmalarında, yüksek düzeyde silaj-yeşil yem-kuru ot kullanımının etin yağ oranını önemli düzeyde düşürdüğü ortaya konmuştur.
Kaba yemle besiye alınan dana etlerinde toplam yağ düzeyi yoğun (kesif) yemle beslenenlere göre yaklaşık % 50 daha düşük bulunmuştur.
|
 |
|
Kaba yem ve tahıl ağırlıklı olarak besiye
alınmış sığırlardan elde edilen etlerde yağ düzeyleri
| Özellik |
Beside Kullanılan Rasyonun Yapısı |
| Kaba Yem Ağırlıklı * |
Tahıl Ağırlıklı ** |
| Besi süresi (bitiş), gün |
135 |
112 |
| Toplam yağ (%) |
11,4 |
24,6 |
* Taze çayır otu
** %88 yoğun yem + %12 kabayem
Siyah alaca danalarda Longissimus kasında kas arası yağ düzeyi
| Parametre |
Beside Kullanılan Rasyonun Yapısı |
| Konsantre Yem Ağırlıklı |
Çayır Otu Silajı Ağırlıklı |
| Kesim canlı ağırlığı (kg) |
620 |
624 |
| Günlük canlı ağırlık artışı (gr) |
1.150 |
870 |
| Kas arası yağ (%) |
2,70 |
2,30 |
|
|
Etlerde bulunan yağların doymuş ve doymamış yağ asidi miktarları ve bunların kompozisyonları hayvanlara uygulanan besleme rejiminin etkisi altındadır.
|
 |
|
Yağ asitlerinin kimyasal yapısı ve doğada bulundukları yerler
|
Yağ Asitleri |
C-Atomu
|
Kimyasal Yapısı
|
Doğada Bulunduğu Yerler
|
|
Sayısı
|
|
Doymuş Yağ Asitleri (saturated)
|
|
Kaprik asit
|
10
|
CH3(CH2)8 COOH
|
Hindistan cevizi yağı
|
|
Laurik asit
|
12
|
CH3(CH2)10COOH
|
Hindistan cevizi yağı
|
|
Miristik asit
|
14
|
CH3(CH2)12COOH
|
Hindistan cevizi yağı, Balina yağı
|
|
Palmitik asit
|
16
|
CH3(CH2)14COOH
|
Sığır yağı, Hurma, Tereyağ, Pamuk
|
|
Stearik asit
|
18
|
CH3(CH2)16COOH
|
Sığır yağı, Tereyağ
|
|
Arakhidik asit
|
20
|
CH3(CH2)18COOH
|
Yerfıstığı yağı
|
|
Lignoserik asit
|
24
|
CH3(CH2)22COOH
|
akgürgen
|
|
Mono-Doymamış Yağ Asitleri (Monounsaturated)
|
|
Palmitoleik asit
|
16:1
|
CH3(CH2)5CH=CH(CH2)7COOH
|
Balık yağı, sığır yağı, tavuk eti
|
|
Oleik asit
|
18:1
|
CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH
|
Zeytinyağı,yumurta
|
|
Poli-Doymamış Yağ Asitleri (Polyunsaturated) = Esensiyel yağ Asitleri
|
|
Linoleik asit (Omega-6)
|
18:2
|
CH3(CH2)4CH=CHCH2CH=CH(CH2)7COOH
|
Soya,Ayçiçeği,mısır
|
|
Linolenik asit (Omega-3)
|
18:3
|
CH3CH2CH=CHCH2CH=CHCH2CH=CH(CH2)7COOH
|
Soya ve keten yağı
|
|
Arakhidonik asit
|
20:4
|
CH3(CH2)4CH=CHCH2CH=CHCH2CH= CHCH2CH =CH(CH2)3COOH
|
Karaciğer ve yumurta
|
|
|
Genel olarak kaba yemlerin yağ içeriği yoğun yemlere göre daha düşüktür.
Kaba yem yağları stearik ve linolenik asit bakımından zengin ancak oleik ve linoleik yağ asitleri bakımından da fakirdir.
|
|
| Hayvan beslemede kullanılan kaba yada yoğun yem ağırlıklı rasyonların yağ asidi miktar ve kompozisyonları oldukça farklıdır. |
 |
| Farklı yağ asidine sahip yemlerle beslenen hayvanlardan üretilecek etlerin yağ asidi kompozisyonları ve miktarları önemli derecede farklılık göstermektedir. |
 |
|
| Siyah alaca danalarda Longissimus kası intramuskular yağında yağ asidi düzeyi |
|
Parametre |
Beside Kullanılan Rasyonun Yapısı
|
|
Konsantre yem ağırlıklı
|
Kaba Yem (silaj) ağırlıklı
|
|
Yağ Asitleri, %
|
|
|
Laurik asit (12:0)
|
0,05
|
0,06
|
|
Miristik asit (14:0)
|
2,37
|
2,23
|
|
Palmitik asit (16:0)
|
25,10
|
23,25
|
|
Palmitoleik asit (16:1)
|
3,70
|
2,88
|
|
Stearik asit (18:0)
|
14,56
|
18,28
|
|
Oleik asit (18:1, cis9)
|
39,30
|
34,10
|
|
Linoleik asit (18:2,n-6)
|
4,11
|
4,32
|
|
Linolenik asit (18:3,n-3)
|
0,34
|
1,67
|
|
Arakhidonik asit (20:4,n-6)
|
1,43
|
1,45
|
|
CLA (c9,t11)
|
0,75
|
0,84
|
|
Doymuş Yağ Asitleri, %
|
43,61
|
45,55
|
|
Total Doymamış Yağ Asitleri, %
|
56,46
|
54,45
|
|
Poli Doymamış Yağ Asitleri, %
|
7,47
|
9,71
|
|
